
| Home > Winkel > Zien > Boeken |
De Geschiedenis van geschreven taal en taalschriften:
Geschreven teksten vanaf ca. 3500 voor Christus.
Het beschrijven van de geschiedenis van de geschreven taal is en blijft altijd een onvolledig geheel. De gesproken taal en mondelinge overdracht blijft immers buiten beeld en dus zal men genoegen moeten nemen met materiaal, waarop inscripties, symbolen en tekeningen werden ‘geschreven’, die ook nog eens ‘bewaard’ zijn gebleven.
Het schrift is wellicht wel viermaal uitgevonden: In Egypte (Afrika), in China en in Mesopotamië (Azië) en in Amerika. Maar misschien is het wel vijfmaal uitgevonden (n.l. ook in Harappa). Er worden ‘vier soorten’ schrift onderscheiden: I. Sinitic Script zoals Chinees, II. Sogdian Script zoals het verticale Mongoolse schrift, III. Brahmi Script zoals b.v. Tamil en IV. Phoenician Script (verspreid door de Feniciërs). Zie verder de onderverdeling binnen het Brahmi Schrift en binnen het Fenicische Schrift .
Tekeningen en het Alfabet.
Bewoners van het huidige Amerika (Azteken, Mixteken en Maya's), uit Azië (het huidige Irak, India en China), uit Afrika (Egypte, Ethiopië, etc.) maar ook Europeanen hebben lang geleden tekeningen gemaakt van dieren zoals schapen, ossen en zelfs mammoets. Die tekeningen zouden uiteindelijk tekens en symbolen worden, waarmee anderen vele eeuwen later de eerste geschreven taal konden construeren.
Ruim 8000 jaar geleden bestond er nog geen geschreven taal: er bestonden geen geschreven letters, woorden of zinnen, maar wel iets vergelijkbaars. Er bestonden al notaties voor cijfers; het bekendste voorbeeld is het ‘Ishango Bot’, gevonden in Afrika (nabij het Edwardmeer - een van de bronnen van de rivier De Nijl). Er staan streepjes op het stuk bot, die bewust op een bepaalde manier en in een bepaalde volgorde in het bot zijn gekrast. De ouderdom van het bot wordt geschat op zeker 8000 jaar, maar sommigen gaan uit van een ouderdom van 20000 jaar.
In feite schreef men het getal 1 op door een kras te maken. Het getal 2 werd weergegeven door twee krassen, etc. Veel eerder dan de geschreven taal bestonden er dus al geschreven symbolen voor cijfers. Kijk verder op de Belgische site Ishango Bot.
Het alfabet is zeer waarschijnlijk slechts eenmaal uitgevonden heeft zich vervolgens verspreid over de wereld. Het eerste alfabet ontstond waarschijnlijk ongeveer 2000 jaar voor Christus in Egypte. Zie hiervoor dit artikel in het Nederlands over het eerste alfabet of het origineel in het Engels. Andere voorbeelden zijn: het Griekse Alfabet en het oude Romeinse Alfabet (N.B. daar vindt u ook originele Romeinse en Oudgriekse teksten - digitale versies).
Meer informatie kunt u hieronder vinden: zowel over het schrift als over het alfabet. Verder kunt u terecht bij: Oorsprong Alfabet - Tijdlijn en bij: Oorsprong van het Alfabet .
Oudste schrift.
Ligt de oorsprong in Soemer, Egypte, Harappa of elders?
Dat blijkt nog (steeds) geen uitgemaakte zaak te zijn. De meningen over de eerste geschreven taal, de voorlopers daarvan, de varianten daarop en over het eerste echte alfabet lopen nog altijd uiteen. Er lijkt wel wat meer duidelijkheid te komen, zoals hieronder blijkt. De site Tour Egypt Net meldt, dat er Egyptische Hiërogliefen gevonden zijn, die gemaakt zijn rond 3100 jaar voor Christus. Zie verder de rubriek hieronder over ‘Oud Egyptisch schrift’ en Hiërogliefen.
Ongeveer 100 jaar eerder werden gegevens verzameld, die ook verwijzen naar Egypte. Kijk hiervoor naar het recente artikel op de site van de BBC: Nieuwe Ontdekkingen van: 3200 voor Christus. Indien de BBC site (tijdelijk) ontoegankelijk is of als het artikel inmiddels verwijderd is, kijk dan onder: Opgravingen: 3200 voor Christus . Dit alles zou betekenen, dat het niet de Soemeriërs waren met de oudste vorm van geschreven taal, hetgeen tot voor kort werd aangenomen. Kijk voor de Soemeriërs hieronder bij ‘Spijkerschrift’ maar ook onder ‘Soemerische kleitabletten’.
Maar nog eerder - namelijk 300 jaar daarvoor - zijn er mensen uit Harappa geweest, die eveneens over een vorm van geschreven taal beschikten. Kijk op de site: Harappa van: 3500 voor Christus . Dit zou dus betekenen, dat de eer niet toe komt aan de oude Egyptenaren noch aan de Soemeriërs.
Uit diverse andere bronnen zou blijken dat onder meer het Hebreeuwse schrift, het Tamil schrift en het Brahmi schrift nog veel ouder zijn. Ook op deze ‘beweringen worden hieronder nader ingegaan.
Het verhaal gaat verder: ook de Chinezen claimen bewijzen te hebben, waaruit blijkt, dat het aller-oudste schrift, Oldest writing Chinese? - de oudste geschreven taal - afkomstig is uit China. Daarnaast zijn er discussies gaande over het aller-oudste Europese schrift - en dat zou ook veel ouder zijn dan dat van de Egyptenaren en Soemeriërs. Mooie voorbeelden hiervan staan op de sites van Omniglot: Vinča Schrift , Nationmaster.com: Old-European-Script en Baghdad Museum: Oud Europees Schrift . Mooie plaatjes van het schrift, de Tartaria Klei Tabletten staan op de site: The Tartaria Tablets .
Soemerische kleitabletten (3200 voor Christus)
Tot voor kort gingen velen ervan uit, dat de oudste schrijftaal of beter gezegd - een voorloper daarvan - afkomstig was van de Soemeriërs. Wat zij destijds opschreven zou later leiden tot het bekende ‘Spijkerschrift’. Verwezen wordt naar de streek Sumer OF Soemer - naar wat nu Irak is en naar het niet-Arabische volk, dat daar destijds woonde (de Soemeriërs). Al in ongeveer 3200 jaar voor Christus bestond of ontstond daar een zgn. pictografisch schrift dat uiteindelijk zou uitmonden in het spijkerschrift. De tekeningen kunnen dus niet gezien worden als ‘geschreven taal’, maar wel als een voorloper daarvan. Er is uit deze oudheid nog redelijk wat bewaard gebleven; kijk b.v. op: Soemeriërs: hun taal en teksten , maar ook bijvoorbeeld op het terrein van de geneeskunde .
Een raadsel is wel wie of wat deze bewoners van de streek ‘Soemer’ - de Soemeriërs - zijn. Waar ze vandaan kwamen is niet bekend. Ook hun taal lijkt op geen enkele andere taal. Zie verder o.a.: Soemeriërs: hun herkomst .
Vanuit onder meer Hongaarse bronnen wordt dit bestreden: meer dan 50 procent van de woorden komt overeen met het Hongaars.
Al rond 3000 voor Christus gebruikte iemand op een Soemerisch kleitablet het pictogram van een rietstengel, maar dan op een gekke plaats. Het woord dat erbij hoort was ‘dzji’ en dat betekent ook ‘terug betalen’. Achter het pictogram stonden voorwerpen, die dus nog terug betaald moesten worden. Het woord voor gerst was ‘sje’, maar het teken voor dat woord kon ook gebruikt worden aan het begin van alle andere woorden die met ‘sje’ begonnen. Spijkerschrift was prima geschikt om het Soemerisch weer te geven, omdat het als basis lettergrepen en vier klinkers omvatte, die werden aangepast door middel van voor- en achtervoegsels.
Het nadeel van dit soort (syllabische) schriften was, dat ze altijd veel dubbelzinnigheden bevatten. Er werden talloze kleitabletten gevonden (vanaf 1850).